Tổng Quát về Truyền Thông (bài 1)

VRNs (07.04.2015) –Sài Gòn-Vấn đề  “Truyền Thông” có liên hệ đến nhiều lãnh vực khác nữa như Thần Học, Tâm Lý, “Truyền Thông xã hội” và Truyền Giáo. Tôi sẽ cố gắng tiếp cận vấn đề  cách  cụ thể nhiều hơn là suy luận lý thuyết trừu tượng. Có một  Đấng đã thể hiện trọn vẹn nhất  truyền thông, truyền giáo và lãnh đạo, là Chúa Giêsu Kitô. Ngài sẽ giúp chúng ta giải quyết thách thức Tu Đức trong Lãnh Đạo, Truyền Thông và Truyền Giáo.

TRUYỀN THÔNG LÀ GÌ?

Xin đừng hiểu lầm “Truyền Thông” (giữa người với người) với “ Truyền Thơng Xã Hội” (giữa nhiều người với nhau) và “Những Phương Tiện Truyền Thông Xã Hội”. Truyền Thông nằm trong lãnh vực những tương quan giữa người với người. Còn những “phương tiện truyền thông xã hội” nằm trong lãnh vực những phương tiện, những kỹ thuật được sử dụng để chuyển đạt một nội dung hay một sứ điệp nào đó đến cho nhiều người, nhằm giúp cho những tương quan giữa người với người được tốt đẹp và dễ dàng hơn. Cần huấn luyện về truyền thông trước, rồi sau đó mới học tập sử dụng những phương tiện kỹ thuật. Thật là trớ trêu và mâu thuẫn một người không có thể phát triển khả năng truyền thông mà nắm trong tay những phương tiện kỹ thuật truyền thông xã hội!

Truyền Thông là gì?  Đây là từ  ngữ Việt để chuyển dịch quan niệm được diễn tả bằng từ latinh, và những ngôn ngữ bắt nguồn từ tiếng latinh như  Ý, Anh, Pháp, Tây Ban Nha,v.v…. Từ latinh là COMMUNICATIO ( danh tự ) , COMMUNICARE (động từ), đến từ mẫu ngữ gốc là COMMUNIS: nghĩa là CHUNG; communicare  là communis facere, làm thành chung, làm cho chung lại, liên kết chung lại. Ý Niệm “CÙNG CHUNG” là ý niệm chính và quan trọng.

Từ từ  chúng ta sẽ đào sâu thêm ý niệm về TRUYỀN THÔNG  (COMMUNICATIO); Tạm vào lúc khởi đầu, chúng ta có thể hiểu “Truyền Thông” như là “chia sẻ một điều gì đó cho chung nhiều người để liên kết nhiều người chung lại với nhau. Truyền Thông có mặt trong cộng đoàn và hướng đến việc thiết lập,  duy trì và cũng cố thêm cộng đoàn. TRUYỀN điều gì đó từ người nầy sang người khác  (cũng có thể là từ  một  sang nhiều người) để liên kết họ lại trong sự hiệp THÔNG. Có “Truyền” mà không có “Thông” thì chưa phải là Truyền Thông. Sự Hiệp Thông giữa người Truyền đi và người tiếp Nhận, là yếu tố quyết định cho công việc Truyền Thông.

Chúng ta hãy nhìn qua các sơ đồ  mô tả  “hiện tượng” TRUYỀN THÔNG, từ  đơn sơ căn bản cho đến phức tạp.

A.

  1. NGƯỜI TRUYỀN SỨ

ĐIỆP

  1. PHƯƠNG TIỆN ĐƯỢC DÙNG
  2. NGƯỜI NHẬN SỨ ĐIỆP

 B.

1.NƠI NGƯỜITRUYỀN SỨ ĐIỆP:

Ý LỜI// ĐẶT KÝ HIỆU//

    SỨ ĐIỆP GỞI ĐI

  1. PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT:

Thích Hợp, Không Bị Cản.

  1. NƠI NGƯỜI NHẬN:

 

SỨ ĐIỆP NHẬN// GIẢI MÃ// Ý LỜI ( đã hiểu)

  1. MỤC ĐÍCH NGƯỜI GỞI:

Để làm gì?

 C.

1.NƠI NGƯỜITRUYỀN SỨ ĐIỆP:

Ý LỜI// Đặt KÝ HIỆU//

    SỨ ĐIỆP GỞI ĐI

  1. PHƯƠNG TIỆN KỸ THUẬT:

Thích Hợp,

Không Bị Cản.

  1. NƠI NGƯỜI NHẬN:

 

SỨ ĐIỆP NHẬN// GIẢI MÃ// Ý LỜI ( đã hiểu)

  1. MỤC ĐÍCH NGƯỜI GỞI:

Để làm gì?

5.Phản Hồi của Người Nhận cho Người Gởi.Sự Hiệp Thông

 Đồ thị cho chúng ta nhìn thấy rõ ràng hơn những diễn tiến phức tạp của hiện tượng TRUYỀN THÔNG. Để được hữu hiệu thì việc Truyền Thông bắt đầu với hoạt động “Truyền” và cần kết thúc với tình trạng Thông Hiệp với nhau, góp phần xây dựng cộng đoàn mỗi ngày một hơn.

Có một điều gì đó từ nơi người Truyền được trao cho,  được thông ban cho người nhận. Có một cái gì CHUNG được thiết lập giữa người truyền và người nhận. Chung Ý, Chung Lòng, Chung nếp sống, Chung hàng động, Chung đặc sủng, Chung sứ vụ…

Mẫu mực tốt nhất cho Truyền Thông là Thiên Chúa Ba Ngôi. Tu Đức của Truyền Thông là Tu Đức Ba Ngôi Thiên Chúa. Hay nói cách khác, Ba Ngôi Thiên Chúa là nguồn mạch và là mẫu mực cho Truyền Thông. Chúng ta sẽ khai triển thêm đề tài nầy sau.

Phân tích thêm hiện tượng Truyền Thông, chúng ta sẽ nhận thấy rằng  “LỜI NÓI” là “cái vốn quý giá nhất” của Truyền Thông. “LỜI NÓI” là phương tiện truyền thông tốt nhất, là con đường thiết lập và duy trì những tương quan giữa người với người, nhưng đồng thời cũng là nguyên nhân của những chia rẽ, không thông cảm, tranh chấp và đau khổ. “Lời Nói” có thể chữa lành  hay gây thương tích.

Tuy nhiên Lời Nói, để có giá trị truyền thông, – và như thế Lời được trọn vẹn – cần phải vượt qua mức độ quy ước thường tình về ý nghĩa, vượt qua mức độ “truyền tin”, để đạt đến mức độ trao ban chính mình. Hai người “nói với nhau” không phải chỉ để  “truyền tin” ( báo tin, cho biết tin), nhưng còn để  “trao ban cho nhau một cái gì đó”, để xây dựng cộng đoàn giữa hai người. “LỜI NÓI” luôn luôn được đi kèm với “cái gì” đó của người nói, và đưọc hiểu trong và theo những giới hạn của người nhận.

“LỜI NÓI” có ba bậc :   1. để báo tin ( cho biết) ==Truyền Tin Tình Thế

  1. để biểu lộ nội tâm ====Thông tỏ thâm tâm
  2. để mời gọi đáp ứng====Tác thông Tương Thích.

Càng gia tăng theo ba bậc nói trên và có ít nhiều “ba bậc” nói trên,  thì “LỜI NÓI” càng có giá trị “Truyền Thông”!

“Báo Tin”: Truyền đi những chi tiết, tin tức, có tính cách thuần túy “vì lợi ích” (hữu dụng). Lời báo tin, ở cấp độ một nầy, tuy chưa có  nhiều giá trị truyền thông, nhưng lại có thể gây hại cho truyền thông, vì tính cách  “mơ hồ”, “dị nghĩa” mà người  báo tin có thể mặc cho Lời nói về thông tin đó. Nói vậy mà không có  vậy! Ngày nay, ngôn ngữ đã “bị hư, bị rữa” đi  khá nhiều!

“Biểu Lộ Nội Tâm”: Ở cấp độ thứ hai nầy, LỜI NÓI vượt quá nội dung thông tin có thể nói là “một chiều”, “lạnh lùng”, bàng quan, để mặc thêm “mùi vị” ( thêm mắm thêm muối!) của người nói cũng như của người nhận. Tính cách “liên kết ngôi vị” (liên ngôi vị) được biểu lộ. Thế giới (tự tâm, từ tâm, nội tâm) của người nói được biểu lộ. Người nói chia sẻ ý định của mình, và khơi dậy sự đáp ứng nơi người nghe nhận. Sự “cảm thông” bắt đầu.  Và “Lời Nói” được nâng cấp sang bậc thứ ba..

“Mời gọi đáp ứng”: Lời Nói mời gọi người nhận (nghe) tích cực đáp ứng. Thế giới chung giữa hai người nói và nghe, trao đi và nhận lại, được thiết lập, duy trì , củng cố.

“Lời Nói”  được hiểu theo cả hai khía cạnh: Lời Nói  thành tiếng (ngôn ngữ) để nghe, và Lời Nói không thành tiếng (sự im lặng, ngôn ngữ của thinh lặng) để cảm nhận.

Mẫu “Truyền Thông” cao độ trọn vẹn nhất là Thiên Chúa Ba Ngôi. Thiên Chúa Ba Ngôi là Một Truyền Thông, Một Mầu Nhiệm Hiệp Thông. LỜI của Ngài có đầy đủ nhất, trọn vẹn nhất, của cả “ba bậc” mà chúng ta vừa phân tích trên đây.

Nhìn vào KINH THÁNH, chúng ta có thể đọc được kiểu mẩu “Truyền Thông” của Thiên Chúa cho con người. Thiên Chúa nói LỜI của Ngài cho con người. Lời Ngài là Trọn Vẹn Truyền Thông, gồm đủ cả ba bậc: Báo Tin  (Mạc Khải), Biểu Lộ Tâm Tư (Giao Ước) và Mời Gọi Đáp Trả (Tái Tạo Dựng).

Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời Thiên Chúa, không những chỉ thông truyền tư tưởng, sự Thật, mà còn thông truyền chính mình làm sự Sống của chúng ta (Bí Tích Thánh Thể), để mời gọi  những ai đón nhận đến với Ngài,  được Ngài tái tạo, trở nên thành phần của một Nhiệm Thể Duy Nhất, một “cộng đoàn với ngài và trong ngài”. Nơi Chúa Giêsu Kitô, Lời Nói và Đời Sống là một. Trong viển ảnh nầy, chúng ta hiểu hơn  công thức “làm chứng cho Chúa (Truyền Thông) bằng Lời Nói và bằng Đời Sống. Trong viễn tượng nầy, Truyền Thông là Truyền Giáo! Truyền Giáo là Truyền Thông, hai  “quan niệm” gặp nhau và có thể thay thế cho nhau. Sống Tu Đức Truyền Thông là thực hiện truyền giáo.

Người sống đời tận hiến -như tất cả chúng ta đây- được mời gọi  “trở về với Chúa Kitô” và bắt đầu lại từ Chúa, trở thành Nhà Truyền Thông như Chúa, biến trọn cả Đời Sống mình trở thành LỜI NÓI THÔNG TRUYỀN THIÊN CHÚA cho anh chị em.

Thiên Chúa vô hình đã trở nên hữu hình nơi Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời Thiên Chúa, Đấng nói cho con người biết Thiên Chúa là Tình Yêu, và mời gọi con người đến với Tình Yêu ấy, và trở nên cộng đoàn tình yêu.

Cũng thế, mỗi người chúng ta,- nhất là những kẻ tận hiến cho Chúa- chúng ta cần làm cho đời mình trở thành Lời Truyền Thông cho anh chị em được nhìn  thấy Thiên Chúa, được hòa nhập vào trong thế giới của Thiên Chúa.

Đặng Thế Dũng

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s