Xã hội dân sự và hoạt động của diễn đàn

00310-120x80VRNs (30.09.2013) – Sài Gòn – Vấn đề Xã Hội Dân Sự (XHDS) đã được nhiều người bàn đến trong thời gian vừa qua, nhất là sau sự kiện 23.09, một nhóm nhân sĩ trí thức trong và ngoài nước ra Tuyên bố về thực thi quyền dân sự và chính tị tại VN. Chúng tôi đã mời Nhà báo Phạm Chí Dũng, là một đảng viên ĐCSVN, là một trong những người ký tên trong Nhóm khởi xướng tuyên bố này để trao đổi về XHDS. Những ý kiến của Nhà báo Phạm Chí Dũng không phải là quan điểm của Truyền thông Chúa Cứu Thế.

Sau đây, xin mời quý vị theo dõi cuộc phỏng vấn của chúng tôi với Nhà báo Phạm Chí Dũng được thực hiện vào ngày 25.09.2013. Quý vị có thể xem cuộc trao đổi trong chương trình Việt Nam Tuần Qua của Truyền thông Chúa Cứu Thế.

 

VRNs: Vừa rồi Diễn đàn xã hội dân sự (XHDS) được ra mắt. Xin nhà báo cho biết mục tiêu của diễn đàn này là gì?

Nhà báo Phạm Chí Dũng: Mục tiêu lớn nhất của diễn đàn này như nhóm khởi xướng đã viết: “Diễn đàn trao đổi và tập hợp các ý kiến nhằm góp phần chuyển đổi thể chế chính trị của nước ta từ toàn trị sang dân chủ một cách ôn hòa.” Theo ý của tôi là “không đổi màu”.

VRNs: Cách hoạt động của diễn đàn này sẽ như thế nao thưa nhà báo Phạm Chí Dũng?

Nhà báo Phạm Chí Dũng: Theo tôi được biết, thứ nhất sẽ đưa ra một tuyên bố. Thứ hai, kêu gọi lấy chữ ký và những lời ủng hộ của mọi người. Cho đến nay đã được gần 300 chữ ký. Thứ ba, ra một trang web Diễn đàn XHDS, là diễn đàn dân sự chính thống. Trước đó, có thông tin diễn đàn Dân sự xã hội của một nhóm nào đó tung thông tin giả, làm nhiễu tính chất chính danh của diễn đàn này trước khi diễn đàn này chính thức hoạt động. Đây là bước đi ban đầu của nhóm khởi xướng diễn đàn.

VRNs: Làm cách nào để diễn đàn góp phần tác động nhanh vào cuộc thay đổi xã hội VN?

Nhà báo Phạm Chí Dũng: Mục tiêu vô cùng lớn lao nhưng thực tế vô cùng khó khăn. Cho nên để cho diễn đàn này có thể góp phần được, căn bản vẫn phải dựa vào Nhóm kiến nghị 72 vì có phần thuận lợi là ông Nguyễn Quang A, ông Chu Hào, ông Lê Đăng Doanh, ông Tương Lai… đều là thành phần cốt cán của nhóm kiến nghị 72. Tuy nhiên, trước đây, Nhóm kiến nghị 72 đề cập chủ yếu đến vấn đề thay đổi Điều 4 Hiến Pháp (HP) cùng với gần 15000 chữ ký cũng đề nghị như vậy. Tiếp theo, [Nhóm kiến nghị 72] đề nghị triển khai ngay, luật hóa ngay những văn bản cần thiết liên quan đến HP và tình hình Dân chủ ở VN như luật biểu tình, luật chưng cầu dân ý, luật lập hội. Đó cũng là vấn đề, hiện nay, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương đang đặt ra như là một điều kiện cần để nghiệp đoàn đối với công nhân, đối với người lao động. Đây là chủ đề chính của Nhóm kiến nghị 72 đề nghị sửa đổi HP và tôi hiểu, đây cũng là của diễn đàn XHDS kỳ này đặt ra.

Vấn đề thứ hai, quyền thực thi dân sự và chính trị của nhóm khởi xướng diễn đàn XHDS đặt ra là kéo lui thời hạn thông qua HP chính thức. Nếu thông qua vào thời điểm này, theo Nhóm khởi xướng, Diễn đàn XHDS không giải quyết bất kỳ một vấn đề căn bản nào và vẫn lập lại HP năm 1992. Có thay đổi một chút về hình thức như từ ngữ bóng bẩy và mỹ từ hơn, nhưng không thay đổi về mặt bản chất. Nếu không thay đổi bản chất thì không thay đổi bất kỳ một phương diện nào. Đó là nói về khuôn hẹp.

Đi ra khuôn rộng, chúng ta có thể thấy, Diễn đàn XHDS phải bám chặt lấy kỷ cương, tôn chỉ, mục đích tiêu chí của XHDS. XHDS rất gắn liền với các hoạt động thân thiết và thiết thực của cuộc sống cho người nông dân, công nhân, tiểu thương, những người lao động, chẳng hạn như các hoạt động DCCT đang làm như hồ sơ đất đai, hồ sơ dân oan. Đó chính là [công việc] XHDS đang làm, phải làm. Ví dụ như giữa năm nay, xảy ra sự kiện tổ chức phi chính phủ Global Witness, lớn thứ hai trên thế giới đã đưa ra một cáo buộc rất mạnh mẽ về Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, một trong những Tập đoàn mạnh nhất về bất động sản ở VN, có sự lợi dụng và lạm dụng về vấn đề đất đai trong việc đền bù giá cả, môi trường, điều kiện sinh hoạt của người nông dân ở Campuchia, có thể cả ở Lào và cáo buộc này đưa ra rất mạnh mẽ. Mặc dù, sau đó, Hoàng Anh Gia Lai đã phản ứng nhưng cho tới bây giờ vẫn chưa có đáp số chính thức cho bài toán này. Hành động của tổ chức phi chính phủ Global Witness đã tác động khá lớn trong giới Doanh nghiệp VN và làm giảm khá nhiều hình ảnh đẹp của Hoàng Anh Gia Lai tại thương trường VN cũng như thương trường quốc tế. Điều này cho thấy, tổ chức phi chính phủ là một thành tố không thể thiếu trong XHDS, tức là gây tác động không chỉ đối với chính sách của nhà nước mà còn đối với các doanh nghiệp cụ thể. Doanh nghiệp cụ thể là gì? Là Doanh nghiệp nằm trong thị trường. Thị trường là một trong ba thành tố cấu tạo nên XHDS (Nhà nước, doanh nghiệp và gia đình công dân).

Đưa ra ví dụ như vậy, để cho thấy XHDS rất thiết thực đối với các vấn đề đất đai, môi trường, quyền lao động… là những vấn đề nổi cộm trên toàn đất nước VN kể cả quyền lợi của các doanh nghiệp FDI (Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ở VN). XHDS có thể giải quyết và liên đới tất cả các tác động, để điều chỉnh hệ thống các chính sách bất hợp lý và con người thực thi chính sách. Nhưng một điều căn cơ là XHDS không phải nhằm thay đổi hoàn toàn bản chất của thể chế, không lật đổ thể chế mà dùng những tác động này để điều chỉnh thể chế cho phù hợp hơn với quyền lợi dân sinh, dân quyền, dân trí và dân chủ.

VRNs: Thưa Nhà báo Phạm Chí Dũng, các kiến thức của XHDS sẽ được chuyển tải đến bà con nông dân, người lao động chưa từng sử dụng internet như thế nào?

Nhà báo Phạm Chí Dũng: Tại VN, trong tổng số 86 triệu người dân chỉ có khoảng 30 triệu người sử dụng internet, nhưng chưa có thống kê chính thức. Theo thăm dò, con số ước lượng và ước tính có khoảng 10% – 15% trên 30 triệu người sử dụng internet [truy cập] kiến thức, còn lại đa số là chơi game và hiện nay thuộc về giới trẻ là nhiều. Trong con số 10% – 15% sử dụng internet tìm hiểu các vấn đề về kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội… nhưng chỉ có một phần nhỏ trong tỉ lệ số 10% – 15% là tiếp cận được với các diễn đàn XHDS do sự hạn chế vượt bức tường lửa.

Cho nên, phải có sự chuyển hóa ngay trong XHDS, nghĩa là biến mạng thành đời sống, biến mạng thành dân sinh giống như “đưa Nghị quyết đảng đi vào thực tế đời sống”. XHDS phải đi từ internet đi vào đời sống. Đây không chỉ là diễn đàn trên mạng mà phải đi vào đời sống, đi vào hình thức sinh hoạt. Muốn có XHDS thì phải có phong trào dân sự, có nhóm dân sự. Nghĩa là đang cần những nhóm dân sự hoạt động công khai, minh bạch chính thức, kể cả mời luôn cả nhà nước và lực lượng công an tham gia vào những nhóm này cùng trao đổi, cùng tranh luận và giãi bày với nhau hết lỹ lẽ và truyền bá tư tưởng XHDS. Đây không phải là lật đổ chế độ mà giúp cho dân sinh xã hội.

Do đó, nếu như, chế độ biết vận dụng chế độ dân sự thì đó là chế độ tốt. Như những gì các nước Bắc Âu: Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy, Phần Lan… đã làm quá tốt trong thế kỷ XX sau chiến tranh thế giới lần thứ 2 và đây là cách rút ngắn nhất thế hệ mất mát. Cho nên, sau tất cả những hình thức hoạt động công khai trên mạng, người ta cần phải hoạt động công khai trong đời sống, cần phải có nhóm dân sự phổ biến tới nông dân, công dân và tiểu thương. Đây không chỉ là tuyên bố về quyền con người mà còn nhiều quyền khác, nhưng trước mắt là quyền thiết thân giải quyết đất đai, môi trường, quyền lợi người lao động cho nông dân, công nhân, tiểu thương.

VRNs: Nếu như những người yêu mến và có lòng nhiệt tâm với Diễn đàn DSXH không thể tránh khỏi những sách nhiễu và đàn áp. Vậy Diễn đàn nên bảo vệ họ như thế nào?

Nhà báo Phạm Chí Dũng: Đó chính là những vấn đề chính mà hiện nay [Nhóm] đang đặt ra. Trước mắt phải bảo vệ quyền lợi và an toàn cho những thành viên của [Nhóm]. Điều này quan trọng nhất, vì khi họ tham gia thì họ sẽ cảm thấy tương đối an toàn.

Tôi chỉ nói cảm nhận và đánh giá cá nhân của tôi, ngay khi vào tháng 8 vừa rồi, nhóm của ông Lê Hiếu Đằng chính thức đề xuất và thành lập đảng Dân Chủ Xã hội, tôi không thấy một phản ứng mạnh mẽ từ phía chính quyền nên tôi có thể cho là không có sự bắt bớ, mà [nhà cầm quyền] sẽ lặng lẽ quan sát và có thể cản trở ở một mức độ nào đó, nhưng không đến mức phản ứng mạnh mẽ. Bởi, do tất cả những gì đang đặt ra và đang diễn ra trong hiện tình VN hiện nay, chủ yếu tác động từ quốc tế như Mỹ, cộng đồng về dân chủ nhân quyền quốc tế… họ có những điều kiện để đặt ra đối với nhà nước VN. Do đó, không khí có một cái gì đó đang mở dần ra kín đáo, lặng lẽ, e thẹn nhưng đang mở dần ra và dường như tâm lý vượt qua sự sợ hãi cũng đã bắt đầu len lén, từng chút, tức là nó tiến triển.

Tôi muốn so sánh sự tiến triển đó, một bên giữa diễn đàn XHDS, giữa Nhóm kiến nghị 72, và một cuộc biểu tình của ngày 16.08.2013 vừa rồi ở Long An. Cuộc biểu tình này chính là hành động bảo vệ thành viên của mình, bảo vệ thành viên phong trào hoạt động dân chủ, phong trào dân sự. Làm được như vậy sẽ tác động tới quốc tế và quốc tế tác động trở lại [nhà cầm quyền VN]. Gần như có một sự cộng hưởng và hiệu quả sẽ ca.Vì thế, nếu như có ai đó bị sách nhiễu, bị hạch hỏi hoặc bị chơi xấu thì sẽ có nhóm cá nhân đứng ra đảm bảo và cứu nguy cho họ.

VRNs: Xin cám ơn Nhà báo Phạm Chí Dũng.

Huyền Trang, VRNs thực hiện

About these ads

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s